OFFLINE

1. Wat is misbruik?

Dat is (theoretisch) het meest eenvoudige deel. Een foto wordt misbruikt, als de persoon, die een gebruikslicentie heeft aangekocht de foto in strijd met de licentievoorwaarden toepast. Dit kan op verschillende manieren:

- Grootte van de foto. In veel gevallen is een licentie voor online / beeldscherm gebruik beperkt in grootte. Je mag een foto dus niet op hoge resolutie online publiceren.

- Foto aanbieden om te downloaden / door te verkopen. Heel eenvoudig. Dit mag gewoon niet, als het over het digitale bestand gaat.

- Koppeling van de foto aan een merk, persoonsgebonden context, of gebeurtenis, waarbij de tekst suggestief is voor wat er op de foto staat afgebeeld.

- Overschrijding oplage, voornamelijk van toepassing bij drukwerk, en dan vaak ook alleen in drukwerk.

- Het verwerken van foto's, in producten, die bestemd zijn voor de verkoop, en waar de foto een significant deel vormt van de commerciele waarde van het product (bijvoorbeeld: Kalenders. Maar (meestal) niet: boeken)

- Toe-eigenen van auteursrechten.

En zo zijn er nog veel, heel veel meer. Het grootste probleem is, dat alle agenten weer andere licentievoorwaarden hebben. En die gebruikslicenties lopen ver uit elkaar. Heel ver. Lee Torrens heeft hier een praktisch overzicht van geschreven. (hier en hier)

Ook is het goed te realiseren, wat geen misbruik is.Het gebruiken van een comp beeld met watermerk is niet per definitie misbruik. Je mag foto's met watermerk gebruiken tijdens de ontwerpfase. De grens wordt overscheden, op het moment, dat het een "productie" website is.

2. Hoe ga je ermee om, als een van je foto's misbruikt wordt?

Zoals xaniapops aangeeft, is niet elke vorm van misbruik het waard om iets aan te doen. In de meeste gevallen gebeurt het breken van de licentievoorwaarden niet eens expres. De gebruikers zijn zich vaak niet bewust, dat ze inbreuk maken op het auteursrecht van een ander. In die gevallen is het vaak al met een simpel mailtje op te lossen.

In sommige gevallen moet je je voorbereiden op het wespennest aan juridische ellende, met alle bijkomende kosten, frustraties en irritaties van dien. Ga er niet zomaar van uit, dat je agent aan jou zijde staat. Het belang van de agent verschilt in grote mate van dat van de fotograaf. Ga er vanuit, dat als je als fotograaaf stennis schopt bij het gelijk krijgen in auteursrechtelijke vraagstukken, je voor zowel de agent, als voor de klant van de agent, niet meer bent, dan een vervelende luis in de pels.(uitzonderingen daargelaten)

Moet dit je weerhouden van het gelijk krijgen? Nee. zeker niet. Je moet je alleen wel afvragen of het je het waard is.

3. Het stappenplan: Wat te doen bij misbruik van je foto's?

1. Stel jezelf als eerste de vraag of het je het waard is, om aan het misbruik wat te doen, en hoever je wilt gaan. Probeer vervolgens te achterhalen wie er achter de inbreuk op auteursrechten zit, en hoe de keten in elkaar zit. Bij grote bedrijven zit er vaak ook nog een tussenpersoon (ontwerper, reclamebureau of marketing bureau) tussen, of is het concern uiteindelijk aansprakelijk voor misstappen, die bij werkmaatschappijen (onder een andere naam) worden begaan. Je moet je claim wel bij de juiste persoon zien neer te leggen. Ook kan er sprake zijn van een ketenaansprakelijkheid, maar vaak komt het niet zo ver.

In andere woorden, probeer te achterhalen wie "ze" zijn.

2. Probeer te achterhalen waar "ze" de foto vandaan hebben. Maak een screendump van het misbruik, en download de misbruikte foto. Open de foto in photoshop, en kijk naar de metadata. Soms staat daar de informatie van de agent aan toegevoegd, soms is de agent via de bestandsnaam te achterhalen. Van agenten krijg je zelden, zo niet nooit, de informatie los, of de misbruiker klant is bij een bepaalde agent, en of ze de foto daar vandaan hebben. Via een beleefd mailtje heb je de meeste kans via de eigenaar van de website. Gebruik in dit eerste mailtje geen krachtstermen, als inbreuk, of auteursrecht, want dat schikt af. Stel de simpele vraag, bij welke agent ze de foto in kwestie gekocht hebben. Beter nog: bellen. Krijg je geen antwoord, en weet je zeker, dat je auteursrecht geschonden is, ga dan naar stap 4.

3. Als je er achter bent, waar "ze" de foto gekocht hebben, moet je de gebruikslicentie van die agent er (nog eens) op na slaan, of de gebruikslicentie daadwerkelijk geschonden is. Lees ook of je zelf actie mag ondernemen! Zeker bij RM zal dit vaak middels de contributor's agreement verboden zijn!

Als we verder geen andere nadelige invloeden van het misbruik hebben, sturen we alle informatie door naar de desbetreffende agent. Als we wel zelf nadelige effecten (kunnen) ondervinden van het misbruik (denk aan bescherming van modellen, gederfde inkomsten, etc), dan pakken we het vaak zelf op. Dat gebeurt echter zelden.

4. Het versturen van een Cease and Desist brief of email.

Een Cease and Desist brief is een standaard document (google / wikipedia) , waarin het volgende staat:

Identificatie: de fotograaf, en de foto waarop inbreuk is gemaakt, als ook de verklaring, dat alle auteursrechten aan de foto verbonden eigendom zijn van de fotograaf.

Vaststelling van de feiten: Foto zus-en-zo, origineel hier-of-hier te vinden (referentie naar detail pagina van de agent of eigen website) is misbruikt op pagina's deze-en-die (links naar de pagina's waar de foto in kwestie misbruikt wordt) voeg de screendump toe als attachment!

Vaststelling van schending van de gebruikslicentie: Een regel, dat het het gebruik van bovengenoemde foto op bovengenoemde pagina('s) in strijd is met de gebruikslicentie volgens artikel nn van xxx.

Het neerleggen van de claim (ja, een hele lastige. zeker als je meer wilt vragen dan alleen verwijdering van de foto's of het licentiebedrag, moet je dat onderbouwen. Daar zijn regels voor (uit mijn hoofd 300% bovenop de verkoopsprijs), die Burafo of een andere auteursrechten advocaat wel weet, of je daarbij kan adviseren).

De claim bestaat uit een bedrag of actie (het verwijderen van de foto, of het aankopen van een licentie) binnen een bepaalde termijn, en het stellen van de verplichting bij degene, die inbreuk maakt, om te laten weten, waneer de eis is ingewilligd.

Ondertekening, waaronder een "acknowledgement" dat de bovenstaande informatie op waarheid berust. Vergeet niet je volledige naam, adres, telefoonnummer, etc en datum in de email of brief te vermelden. Wil je het echt goed doen, dan zou je deze aangetekend per post moeten versturen (zelden aan de orde)

Een wat ouder voorbeeld van Stockxpert staat hier. Dreasmtime heeft hier zelf een webformuliertje voor, en veel hosting en sharing sites zoals flickr, pinterest etc hebben daar ook een "report" button voor, met een specifiek email adres. Met name deze sharing sites zijn zeer, zeer snel om actie te ondernemen, en geven ook tips hoe je de Cease and Desist letter moet opstellen.

Bij gewatermerkte foto's op een productiewebsite sturen wij alleen een mailtje om de eigenaar er op te wijzen, dat inbreuk maken op onze auteursrechten, en dat ze of een gebruikslicentie moeten aanschaffen, met een linkje naar de site waar ze de foto vandaan hebben, of de foto moeten verwijderen. Vaak kiezen ze dan voor de tweede variant, en daarmee is de kouw voor ons vaak af.

5. Cease and Desist heeft geen resultaat, wat nu?

Wordt er geen actie ondernomen op de cease and desist, dan kan het tijd worden om een jurist in te schakelen. Dit is een langdurig, frustrerend en duur traject, waarvan je je sterk moet afvragen of een positief resultaat je deze inspanning waard is.

De kans is groot, dat de potentiele opbrengsten van een gewonnen rechtzaak bij microstock niet opwegen tegen de kosten, en in veel gevallen heb je dan dus pech gehad, en is het overdragen van je dossier aan de agent je enige overgebleven optie.

Als je bent aangesloten bij een beroepsorgainsatie, dan kan je via Burafo tegen gunstig tarief assistentie krijgen. In mijn ervaring dekt een rechtsbijstandsverzekering, zoals DAS, geen auteursrechtzaken.

6. Resultaten.

Alle inspanningen ten spijt is het resultaat vaak beperkt. In de meeste gevallen wordt de foto verwijderd, en hoor je er niets meer van. In enkele gevallen wordt de foto alsnog aangekocht. Een hele enkele keer verloopt die verkoop dan zonder tussenkomst van de agent. (die we voor de goede orde vervolgens wel op de hoogte moeten stellen). Bij uitzondering hebben we er nog iets van een schade vergoeding uitgehaald.