OFFLINE

W wydarzeniu: https://www.facebook.com/events/267144226725229/ zebraliśmy już wiele pomysłów na ratowanie zabytków w Polsce. Aby gdzieś ta praca nie zginęła kopiujemy ją także tu.



Musimy sobie powiedzieć i brutalnie uświadomić, że jako większość społeczeństwa jesteśmy barbarzyńcami w zakresie ochrony zabytków i ich poszanowania.
Aby choć trochę poprawić zdanie o nas samych powinniśmy czynnie działać. Poniżej jedynie główne ogólne propozycje tematyczne.

1.Najprostsze i najtańsze: zabezpieczać przed czynnikami atmosferycznymi i oddziaływaniem szkodliwego czynnika ludzkiego. Pobudzić lokalną społeczność do zainteresowania się obiektem w perspektywie przyszłych spodziewanych korzyści, w tym tych ekonomicznych. Ostro reagować na akty wandalizmu i zaostrzyć kary w tym zakresie – szczególnie takie, które będą przymusowo edukować sprawców przy naprawianiu wyrządzonych szkód.

2.Edukowanie konserwatorów zabytków w zakresie podstawowych zabezpieczeń i prac porządkowych, tak aby nie utrudniali ich wykonywania, a jedynie egzekwowali ich wykonanie. Słowem: konserwatorska wyrozumiałość, ale też i czujność i zdecydowanie działanie. Wprowadzenie precyzyjnego systemu rozliczania urzędników ochrony zabytków z efektów ich pracy.

3.Określenie strategicznego, wieloletniego a najlepiej ciągłego planu ratowania zabytków w połączeniu z ekonomicznym pobudzeniem lokalnych społeczności - wskazanie korzyści z uratowanych zabytków i perspektyw aktywizacji lokalnych środowisk.

4.Koordynacja w skali ogólnopolskiej reklamy regionów i obiektów zabytkowych czy ciekawych turystycznie. Stworzyć konkretny plan popularyzacji, wskazywania zaniedbań, udostępniania dobrych projektów i rozwiązań z wykorzystaniem publicznych środków przekazu oraz zachęcaniem prywatnych mediów do udziału w tej akcji.

5.Edukacja w każdym możliwym środowisku, szkole, szczególnie tam gdzie są lokalne obiekty zabytkowe.

6.Zezwalanie na adaptację do nowych funkcji obiektów z poszanowaniem głównych wartości zabytku.

7. Otrzymywanie dotacji miesięcznej w wysokości 1000ZŁ przy zakupie zabytku na cele mieszkalne przez okres 10 lat. Kwota dotacji miesięcznej może być zmieniana o procent inflacji począwszy od pierwszego miesiąca następnego roku rozliczeniowego.

8.Skrócenie czasu rozpatrywania wniosków o dotację, wydawania różnych decyzji czy pozwoleń.

9.Włączenie i zachęcenie właścicieli obiektów zabytkowych do tworzenia planów ochrony zabytków.

10.Organizowanie pomocy przy załatwianiu formalności związanych z procedurami uzyskiwania pozwoleń na remonty, przy uzyskiwaniu dotacji, przy pisaniu wniosków, oraz w rozliczeniach wydatków.

11.Finansowanie konsultacji z fachowcami konserwatorskimi czy budowlanymi.

12.Tworzenie realnych planów ochrony zabytków.

13.Wprowadzenie do ustawy jak najbardziej precyzyjnych (ostrych) pojęć, żeby każdy wiedział, czy daną rzecz zaliczyć do zabytków, czy nie (zwłaszcza jeśli chodzi o rzeczy ruchome). Dobrze by było, aby pojęcia były zilustrowane konkretnymi przykładami.

14.Stworzenie Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Polskich Zabytków mającego w dyspozycji konkretne środki finansowe na działalność na terenie całego kraju. Ujęcie subwencji i dotacji na fundusz co roku w ustawie budżetowej.

15.Stworzenie zachęt podatkowych dla osób remontujących lub odbudowujących zabytki np. w czasie maksymalnie 10 lat trwania inwestycji w zabytek osoba lub rodzina wpłacająca do skarbu państwa minimum 2000 zł miesięcznie w formie podatku od wynagrodzenia otrzymywałaby zwrotnie przelewem na swoje konto 50% z wpłacanej kwoty.
Przepis na remonty obejmuje wszystkie uznane obiekty zabytkowe i może być użyty przy realnym remoncie, który należy dokładnie udokumentować. Może on być dotowany przez Państwo do 50 % wpłaconych do skarbu państwa podatków od wynagrodzeń.
---------------------------------------------------------------------------


Oczekujemy na propozycje i opinie Ratowników polskich zabytków.
Co jeszcze chciałbyś zrobić lub zaproponować w dziedzinie ratowania i popularyzacji zabytków w Polsce.
---------------------------------------------------------------------------
i dwa zdania dodatkowe:
moje: Chodzi w sumie o to aby zabytki na terenie Polski oprócz niewątpliwej dumy jaką z nich mamy, dawały także coś bardziej praktycznego i konkretnego. Np. zatrudnienie dla lokalnych społeczności.
---------------------------------------------------------------------------
i Pani Ewy Greg: Trzeba zrozumieć, że zabytki to i historia i w pewien sposób przyszłośc tego kraju. Piękne, zadbane i dobrze zagospodarowane mogą przynieść wiele korzyści: kultura, rozrywka i finanse.
---------------------------------------------------------------------------
Być może jednym z ważniejszych zagadnień przy ratowaniu zabytków jest tworzenie planów koegzystencji zabytków i lokalnego biznesu przez... no właśnie przez kogo? Gminy mogą z tym mieć kłopot i chyba już mają, ale z drugiej strony one współtworzą lokalną rzeczywistość, więc może należy im w tym tylko nieco pomóc.

---------------------------------------------------------------------------
Trochę definicji:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Zabytek
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ochrona_zabytków
w szczególności:
Ochrona zabytków w rozumieniu przyjętym w obowiązującej obecnie w Polsce ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 23 lipca 2003 r. oznacza działania organów administracji publicznych podejmowane w celu[1]:

zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;
zapobiegania zjawiskom niepożądanym: niszczeniu i niewłaściwemu korzystaniu z zabytków, ich kradzieżom, zaginięciom, nielegalnemu wywozowi za granicę;
kontrolowania stanu zachowania i przeznaczenia zabytków;
uwzględniania zadań ochronnych w procesie planowania, zagospodarowania przestrzennego oraz kształtowania środowiska.

"W wielu pracach teoretycznych dotyczących ochrony zabytków pojęcie to definiuje się jednak znacznie szerzej, jako ogół działań podejmowanych wobec zabytków dla zapewnienia zachowania ich substancji zabytkowej i umożliwienia społeczeństwu korzystania z wartości zabytkowych, których zabytki są nośnikami. W takim ujęciu pojęcie ochrony zabytków może być utożsamione z pojęciem konserwacji zabytków."

Mały słownik ochrony zabytków definiuje ochronę zabytków jako "ogół działań mających na celu zapewnienie zabytkom:

-trwania dum mundus durat (jak długo będzie istniał świat);
-uczestnictwa w kształtowaniu świadomości indywidualnej i społecznej;
-wypełniania roli składnika współkształtującego środowisko człowieka".

W którym z poniższych punktów można znaleźć działalność naszej grupy? -
"Z tak szerokiej definicji pojęcia ochrony zabytków wynika, że obejmuje ona:

1-formułowanie teorii i zasad konserwatorskich,
2-prawodawstwo,
3-czynności administracyjne,
4-badania nad zastosowaniem nowych środków i metod konserwatorskich,
5-badania zabytków,
6-współuczestnictwo w planowaniu gospodarczym i planowaniu przestrzennym,
7-sporządzanie projektów technicznych,
8-wykonywanie prac przy zabytkach,
9-bieżące utrzymywanie zabytków i zapobieganie szkodliwym oddziaływaniom,
10-upowszechnianie wiedzy o zabytkach,
11-organizowanie i wypełnianie społecznej opieki nad zabytkami."

ja to widzę mniej więcej tak:
6 - o ile będziemy mogli mieć na to wpływ,
8 - dla ochotników i osób mieszkających w pobliżu zabytków,
9 - tu już i piszemy pisma, i sygnalizujemy całe zło, które spotyka zabytki, choć fizycznie możemy jedynie zachęcać do ich ochrony i zabezpieczania,
10 - wszyscy Ratownicy mogą to robić, a niektórzy robią to od dawna,
11 - ta misja chyba jeszcze wciąż przed nami, choć powoli się do tego zbieramy, a niektóre nasze działania można już uznać za elementy tej misji.
------------------------------------------------------------
Warto tu zajrzeć: Opieka nad zabytkami i ich konserwacja z 1920 roku - http://rcin.org.pl/dlibra/docmetadata?id=5673&from&dirids=1&ver_id&lp=1&QI
a tu link do pdf'a: http://rcin.org.pl/Content/5673/WA308_2418_II21549_OPIEKA-NAD-ZABYTKAMI_I.pdf
------------------------------------------------------------
Tekst ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami: http://www.lex.pl/du-akt/-/akt/dz-u-03-162-1568 - w szczególności:
Art. 18. 1.Ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami uwzględnia się przy sporządzaniu i aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw, planów zagospodarowania przestrzennego województw, analiz i studiów z zakresu zagospodarowania przestrzennego powiatu, strategii rozwoju gmin, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
2.W koncepcji, strategiach, analizach, planach i studiach, o których mowa w ust. 1, w szczególności:
1) uwzględnia się krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
2) określa się rozwiązania niezbędne do zapobiegania zagrożeniom dla zabytków, zapewnienia im ochrony przy realizacji inwestycji oraz przywracania zabytków do jak najlepszego stanu;
3) ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami.

Art. 19. 1.W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się, w szczególności ochronę:
1) zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia;
2) innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków;
3) parków kulturowych.
2.W przypadku gdy gmina posiada gminny program opieki nad zabytkami, ustalenia tego programu uwzględnia się w studium i planie, o których mowa w ust. 1.
3.W studium i planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków.

Art. 20.Projekty i zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Art. 21.Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy.

....

Art. 49. 1.Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.
2.Wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego.
3.W przypadku wykonania zastępczego prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję określającą wysokość wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu wykonania zastępczego tych prac lub robót, ich zakres oraz termin wymagalności tej wierzytelności.
4.Wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu wykonania zastępczego prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym podlega zabezpieczeniu hipoteką przymusową na tej nieruchomości, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 3. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie może być dokonane przez złożenie wniosku i decyzji do zbioru dokumentów.
5.Przepisu ust. 4 nie stosuje się do zabytków nieruchomych stanowiących własność Skarbu Państwa.
6.Wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu wykonania zastępczego prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym wojewoda, w porozumieniu z Generalnym Konserwatorem Zabytków, może, w drodze decyzji, umorzyć w całości albo w części lub rozłożyć na raty - jeżeli stwierdzono nieściągalność wierzytelności lub jej ściągnięcie spowoduje znaczny uszczerbek dla sytuacji materialnej osoby lub jednostki, o których mowa w ust. 1.
7.Wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wieczystej następuje na wniosek wojewody na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 6. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, wniosek i decyzję składa się do zbioru dokumentów.
------------------------------------------------------------
Gminny program opieki nad zabytkami:
http://www.nid.pl/idm,872,gminny-program-opieki-nad-zabytkami.html
"Poradnik ma za zadanie określenie treści i zawartości gminnego programu opieki nad zabytkami. Fakt, że został on opracowany w oparciu o nabyte doświadczenia, pozwala przypisać mu rolę praktycznej instrukcji. Gminny program opracowywany w oparciu o zaprezentowany poradnik może być indywidualnie modyfikowany, rozszerzany bądź zawężany, w zależności od cech obszaru, jego zasobu zabytkowego oraz lokalnych uwarunkowań związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego."

A tu: https://www.facebook.com/events/337503696342175/
próbujemy stworzyć stowarzyszenie

Mamy już pierwszą interpelację poselską w sprawie zabytków - treść interpelacji poniżej:
Wałbrzych, 12.10.2012 r.

Izabela Katarzyna Mrzygłocka
L. Dz. IKM/IN/31/12

Szanowny Pan

Bogdan Zdrojewski

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

INTERPELACJA

w sprawie niszczejących zabytków architektury – zamków, pałaców, dworów na Dolnym Śląsku.

Szanowny Panie Ministrze, uprzejmie proszę o zapoznanie się z przedstawionym problemem i odpowiedź na poniższe pytania.

Na terenie Dolnego Śląska znajduje się około 700 zamków i pałaców, ale tylko 10 procent z nich jest po remoncie, a ponad 30 procent wciąż pozostaje w całkowitej ruinie. Obiekty te są również całkowicie pozbawione opieki i nadzoru regionalnych władz. Piękne niegdyś obiekty są dziś opuszczone, zarośnięte, pozostawione same sobie. Nikt nie interesuje się ich losem. Jeśli w porę nie zostaną podjęte działania w celu ocalenia zabytków, znikną one bezpowrotnie. Razem z nimi zniknie natomiast część naszej kultury, historii, tożsamości narodowej. Sądzę jednak, że zabytki architektury stanowią dziedzictwo narodowe Polski, w związku z czym powinny być w szczególny sposób chronione przed niszczeniem, zarastaniem a w efekcie – zawaleniem.

Aby temu zapobiec, należy już teraz podjąć odpowiednie kroki w tej sprawie. Dla ocalenia wielu obiektów wystarczą proste działania zabezpieczające, które uniemożliwią ich dalsze niszczenie. Ważnym elementem dbałości o te obiekty byłoby wykoszenie oraz posprzątanie terenów pałacowych, jak również usuniecie samosiejek, które rozsadzają mury. Tak niewiele często wystarczy, aby uchronić zbytki przed dalszym rozkładem.

Biorąc pod uwagę przedstawiony problem, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1) Kto sprawuje nadzór i kontrolę nad obiektami zabytkowymi w województwie dolnośląskim?

2) Jakie kroki podejmowane są przez Ministerstwo Kultury aby ocalić pozostałości cennych zabytków na terenie Dolnego Śląska?

3) Czy istnieje szansa na to, aby w budżecie państwa na 2013 rok zabezpieczyć środki finansowe na porządkowanie zabytków architektury na Dolnym Śląsku?

Łączę wyrazy szacunku

Izabela Katarzyna Mrzygłocka

Poseł na Sejm RP
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Polecamy wszystkim ratownikom lekturę tego dokumentu: http://www.lodzkie.pl/wps/wcm/connect/9ef151804d0cf750843df5b4299ab934/WPOnZ+2012-2015_sejmik.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=9ef151804d0cf750843df5b4299ab934