OFFLINE

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS
Novobiosine dirençli olması ve anaerobik üreme özelliği bulunmaması ile diğer stafilokoklardan ayırt edilir.
Genç kadınların komplike olmayan akut üriner sistem infeksiyonlarının, özellikle de balayı sistitlerinin
Escherichia coli’den (%80) sonraki ikinci
STREPTOKOKLAR
Streptokokların stafilokoklardan en kolay ayırt edici özelliği, katalaz negatifliğidir. Fakültatif anaerop
bakterilerdir. Materyalde kısa, kolonide uzun zincirler yaparlar.
• A grubu: Streptococcus pyogenes
• B grubu: Streptococcus agalactiae
• D grubu: Enterokoklar (Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium) ve nonenterokok
Streptococcus bovis
• Viridans grup: Streptococcus mutans, Streptococcus mitis, Streptococcus sanguis, Streptococcus
anginosus vb.
• Gruplandırılamamış: Streptococcus pneumoniaelocale=etkenidir (%5-15)31921
STREPTOCOCCUS PYOGENES (A GRUBU β HEMOLİTİK STREPTOKOK)
Etken: Streptococcus pyogenes, diğerlerinden basitrasine duyarlı olması ile ayırt edilir. Ko-trimoksazol disk
testinde ise dirençli bulunur. A ve C grubu streptokoklar hyalüronik asit yapılı kapsüle sahiptir. Bu yapı,
insan bağ dokusunda da bulunur, immünojenik değildir. Bakteriyi fagositozdan korur.
Kapsülün altında, hücre duvarı dışına bir saç gibi uzanan ve M proteini ve lipoteikoik asit ile kaplanmış
halde bulunan fimbrialar vardır. Bu kompleks yapı, konak hücreye yapışmaktan sorumludur. Bu yapının en
önemli komponenti olan M proteini önemli bir virülans faktörüdür. Konak hücre seçiciliğini (farinks, cilt)
belirler. Fagositozdan korur, komplemanın bakteriye yapışmasını önler. M proteini bulundurmayan kökenler
hastalığa yol açamazlar. F proteini (fibronektin bağlayan protein) de M proteini ve LTA gibi bir adezindir.
Kolonileri küçük, hemoliz zonları geniştir. Pirrolidonil arilamidaz (PYR) testi basitrasine göre daha
güvenilirdir. Streptococcus pyogenes’de ve enterokoklarda pozitiftir.
Başlıca virülans faktörleri şunlardır:
• Hyalüronik asit yapısındaki kapsül: İnsan için immünojenik değildir. Bakteriyi fagositozdan korur.
• Lipoteikoik asit (LTA): F proteini ile birlikte insan epitel hücrelerinin yüzeyinde bulunan
fibronektine bağlanmayı sağlar.
• M proteini: Konak plazmasındaki fibrinojeni kendisine bağlayarak antifagositik ve
antikomplemanter özellik gösterir. M proteini bulundurmayan kökenler kolayca fagosite edilirler,
infeksiyona yol açamazlar. LTA-F proteini ile birlikte bakteri fimbrialarının yapısına girerek konak
hücreye adezyonu sağlar.
• Serum opasite faktörü: Sadece M proteinine sahip bakteri kökenlerinde bulunur. Serumu pıhtılaştırarak
M proteinine karşı immün yanıt gelişimini zayıflatır.
• C5a peptidaz enzimi: Komplemanın C5a komponentini etkisizleştiren bir enzimdir. Böylece nötrofil
kemotaksisini sabote eder.
• Streptolizinler:
.. Streptolizin-S: İnsanlar için immünojen değildir.
.. Streptolizin-O: Kuvvetli immünojendir. Kanlı agardaki derin hemolizden sorumludur. Grup A, C, G
streptokoklarda bulunur. Organizmada kendine karşı anti-Streptolizin-O antikoru (ASO) oluşur.
Geçirilmiş infeksiyon delilidir. Cilt lipidleri Streptolizin-O’yu inaktive eder; cilt infeksiyonlarında ASO
pozitifleşmez.
• Streptokinaz: A, C ve G grubunda bulunur. Plazminojeni plazmine çevirerek fibrinoliz yapar, böylece
yayılır. Erken dönem miyokard infarktüsü ve pulmoner emboli tedavisinde kullanılır. Allerjik bir madde
olduğu için tekrarlı kullanımı risklidir. Bu nedenle tromboembolik olaylarda daha seçici ve güvenli bir
preparat olan doku plazminojen aktivatörü (tPA) tercih edilmektedir.
• Streptodornaz (DNaz): Ortamdaki DNA’yı depolimerize eder, ortamı akıcılaştırır. Yapışıklıkların ve koyu
irinin açılması amacı ile kullanılır. Piyodermide anti-DNaz B (+) bulunur. Bu antikorun, bir akut
glomerülonefritin poststreptokoksik olup olmadığının anlaşılmasında tanısal değeri vardır. Cilt
infeksiyonlarında ASO pozitif bulunamadığı için, tanıda anti-DNaz B’den yararlanılır.
• Hyalüronidaz: Yayılım (Duran Raynols) faktörüdür. Derialtı injeksiyonlarının yayılması için kullanılır.
• Streptokok pirojenik ekzotoksini (eritrojenik toksin): A grubu beta hemolitik streptokokların %90'ında
bulunan bir ekzotoksindir. Diğer çoğu ekzotoksinden farklı olarak ısıya dirençlidir. Süperantijen özelliği
de bulunur. Toksijenik kökenler, özel bir faj ile lizojenik durumdadır. Gram negatif bakterilerin
endotoksinlerinin etkisini güçlendirir. Sitotoksisite ve çoğu ekzotoksinin aksine pirojenik özelliği olan bir
ekzotoksindir.8