OFFLINE

LISTERIA MONOCYTOGENES
Etken: Küçük basil, kokobasil veya diplokok şekli ile pnömokoklara benzeyen, gram pozitif bir basildir.
Bakteri, 220C'da takla atma benzeri hareketler yapması ile Corynebacterium türlerinden ayırt edilir. Yersinia
enterocolitica gibi soğuk ortamda üreyebilir. Soğukta zenginleştirme yöntemi kullanılır.
Epidemiyoloji: Bakteri çiftlik hayvanlarının ürünleri ile (en çok süt ve peynir) veya gübresi ile bulaşır.
Patogenez: Primer bulaş yolu gastrointestinal sistemdir. Epitel hücreleri içinde ve makrofajlarda
çoğalabilen fakültatif intrasellüler bakterilerdir. Virülans, listerolizin-O hemolizinine bağlıdır. Makrofajlarca
fagosite edildiklerinde, bu hemolizinin etkinliği ile fagozom membranını eritirler ve enzimatik parçalanmadan
korunurlar. Aktin mikrofilamanları aracılığı ile hücreden hücreye direkt yoldan (sapanla atılmış gibi)
geçerler; salgısal immünite elemanlarından korunurlar. Benzer mekanizmalar Shigella türleri, benekli ateş
etkeni Rickettsia türleri ve Vaccinia virüsü için de tanımlanmıştır.
Makrofaj Makrofaj
1. Bir makrofaj tarafından bakterinin fagosite edilmesi
2. Bakterinin fagozom içine alınması
3. Fagolizozom gelişimi
4. Bakterinin listeriolizin-O hemolizini ile fagolizozom membranını eritmesi
5. Sitoplazmaya çıkan bakterinin çoğalması ve aktin ile sarılması (polimerizasyonu)
6. Filamanların, bakteriyi bir psödopod içinden sapan gibi diğer makrofaja fırlatması
7. Böylece antikor tehdidinden kaçarak yeni makrofajı infekte edebilmesi
Klinik özellikler:
1) Bakteriyemi: Gebeler listeriyoza oldukça duyarlıdır. Özellikle üçüncü üç ayda daha sık olarak gelişir.
Enterik ateşten daha hafif bir tablo sergiler. Titreme, yüksek ateş, ishal, sırt ve bel ağrıları görülür.
Hastalık tablosu ve fizik muayene bulguları ayrım sağlayacak nitelikte değildir. Çoğu zaman başka
infeksiyonlar ile karıştırıldığı için tanı konamaz, önemsenmeyebilir. Ancak kan kültürünün akıl edilmesi
halinde tanı konur.
1. Yenidoğan infeksiyonları:
a) Erken dönem infeksiyonu (granulomatosis infantiseptica): Gebeliğinde gürültülü listeriyoz
geçirmekte olan anneden bakterilerin transplasental olarak geçmesi nedeniyle gelişir. Uygun tedavi
yapılmazsa fatal seyreden, multiorgan granülomları ve apseleri ile özel bir tablodur. Karaciğer,
akciğer, dalak, böbrekler ve beyinde apseler ve/veya granülomlar gelişir. Erken gebelik döneminde
veya yoğun bakteriyemi ile geçirilmiş ise erken doğum, abortus veya “ölü fötus” görülebilir. Bebek
infekte-prematüre olarak doğabilir. Bu durumda kısa sürede ölüm gerçekleşir.
b) Geç dönem infeksiyonu: Doğum sırası veya sonrasında bulaş söz konusudur. Doğumdan genellikle
2-3 hafta sonra septisemi ile birlikte menenjit ve meningoensefalit tablolarına yol açar. Tablo diğer
pürülan menenjitlere göre siliktir. Bazen gelişme geriliği ve iştahsızlıktan ibaret olabilir.
2. Menenjit, meningoensefalit: Yenidoğan, yaşlı ve hücresel immünite kusuru olan bireylerde sık menenjit
ve meningoensefalit etkenidir. Sinsi gidişlidir. Son yıllarda artan oranlarda serebrit tabloları
tanımlanmaya başlanmıştır; serebrovasküler hastalık benzeri paralizilerle seyreder.
3. Meslek hastalığı: Hayvanlarla uğraşanlarda bir meslek hastalığı olarak, subklinik ülsere yara
infeksiyonlarına neden olur.
Tanı: Hastalarda mononükleer bir lökositoz belirlenir. Kanlı agarda mavi-yeşil koloniler yapar. Kültürleri
tereyağı kokar. Kanlı agardan başka triptikazlı buyyon ve Brain-Heart infüzyon agarda iyi ürer.
Tedavi: Tedavide prensip, kuşkulu yenidoğan infeksiyonlarının ampisilin veya penisilin tedavisine
alınmasıdır. Yenidoğanlarda bir aminoglikozid ile kombine edilirse daha etkili bir tedavi sağlanabilir.
Erişkinlerde penisilin allerjili olgularda eritromisin, ko-trimoksazol, vankomisin veya tetrasiklinler kullanılabilir.
Sefalosporinler etkisizdir.
Sefalosporinlere Dirençli Bakteriler
- Listeria monocytogenes
- Enterococcus faecalis
- Legionella pneumophila
ERYSIPELOTHRIX RHUSIOPATHIAE
Gram pozitif, sporsuz, hareketsiz, aerop veya fakültatif anaerop bir basildir. Vahşi ve evcil memeli
hayvanların, kuş ve balıkların infeksiyon etkenidir. İnsanda nadiren hastalık tablolarına yol açar. Oluşturduğu
hastalık olan erizipeloid, mesleksel bir insan hastalığıdır. Kasaplar, veteriner hekimler, balıkçılar ve et
elleyicileri başlıca risk gruplarıdır. Bakteriler, infekte etlerden ciltteki kesiler aracılığı ile organizmaya girer.
Lokalize veya yaygın cilt infeksiyonlarına neden olur. Cilt lezyonları eritemli, ciltten kabarık, ağrılı, kaşıntılı ve
yavaşça perifere yayılan tarzdadır. Süpürasyon genellikle yoktur. Diğer (nadir) klinik formları; bakteriyemi
sonucu gelişen endokardit ve sepsistir. Penisiline oldukça duyarlıdır
MİKOBAKTERİLER (MYCOBACTERIACEA)
MYCOBACTERIUM
1. Tüberküloz (tbc) basil kompleksi (Mycobacterium tuberculosis kompleksi):
- Mycobacterium tuberculosis (primer insan patojeni, gliserole dirençli, olguların %99’undan sorumlu)
- Mycobacterium bovis (primer sığır hastalığı, gliserole duyarlı, süt infeksiyonu, pirazinamide doğal
direnç, nadiren insan tüberkülozu)
- M.ulcerans (nadiren cilt ülseri), M.africanum (nadir, insan tüberkülozu)
2. Tüberküloz basili dışı (non-tuberculous) mikobakteriler:
- Mycobacterium leprae
- Atipik Mikobakteriler:
- Mycobacterium avium-intracellulare (MAC)
- Mycobacterium marinum
- Mycobacterium kansasii
- Mycobacterium fortuitum
- Mycobacterium scrofulaceum
- Diğerleri: Mycobacterium xenopsi, Mycobacterium simiae, Mycobacterium smegmatis
GENEL ÖZELLİKLER
Mycobacterium tuberculosis ve Mycobacterium leprae, insanlar için kesin patojendir. Tek konakçıları
insandır. Klinik önemi bulunan atipik mikobakteriler ise genelde toprak ve suda bulunurlar, immün
defektiflerde standart anti-tbc ilaçlara dirençli fırsatçı infeksiyonlara (mikobakteriyoza) yol açarlar.
Tüm mikobakteriler zorunlu aerop ve hareketsiz bakterilerdir. Dakikalar içinde, ya da en geç bir saat içinde
bölünen diğer tüm bakterilerin aksine bölünme zamanları 18-20 saat gibi oldukça uzundur.
Mikobakterilerin hücre duvarı gram pozitif yapıda olsa da içerdikleri yoğun yağ nedeniyle Gram boyaları ile
boyanmazlar (hayalet bakteri). Hücre duvarı, patogenez ve boyanma özelliği bakımından önemlidir.Hücre duvarının çatısını peptidoglikan tabaka ve arabinogalaktan tabaka oluşturur. Arabinogalaktan
tabaka duvar yapısının ana polisakkarididir. Mikolik asit bu yapıya bağlı halde bulunur.Günümüzde, hidrofilik moleküllerin pasajının, hücre duvarını boydan boya geçen porinlerle sağlandığı
anlaşılmıştır. Mikobakteriler, porin bulundurduğu anlaşılmış olan ilk gram pozitif bakterilerdir.
Duvarın %15'ini en dışta bulunan polipeptidler oluşturur. Günümüzde tanı amacı ile kullanılan saflaştırılmış
protein türevi (PPD) bu proteinlerden hazırlanır. Polipeptidler, Wax-D ile birlikte geç tip aşırı duyarlılık
reaksiyonundan (ADR) sorumludur.