OFFLINE

FRANSIZLARLA İLİŞKİLER

Fransa Ankara ya geldiğinde Sykes-Picot ant. Göre Türklerden toprak almaya gelmiştir. Bu ant.göre ;
Suriye- Lübnan
Çukurova-İskenderun
Antep-Maraş-Urfa Fransa’nın payına bırakılmıştır.
Musul-Kerkük
..Suriye Lübnan toprakları dışında kalan yerleri Misak-ı Millinin bir parçası olarak gören Ankara bu duruma ters düşmüştür.
..İngiltere; Musul ve Kerkük ‘ü Fransa’nın payından çıkararak kendi topraklarına ekleyecek.
Kasım 1918-19 yılına kadar İng. İşgali ile Fransa’yı Musul-Kerkük için korkutmak, ikna etmek amaçlanmıştır.
Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921
Fransa’nın Türkiye politikası, Türkiye nin parçalanmışlığı ve bölünmüşlüğüdür. Bu ant.sonrası politikası Türkiye nin bütünlüğünü tanıyan bir Fransa dır. Bunun sebebi vardır:
Askeri Açıdan
Milli mücadele nin başarısının etkisi ve Fransa ya verilen zarar
Suriye deki Arap kabileleri isyan halindedir. Fransa 2 ateş arasında kalmıştır. ! inin söndürmeye ihtiyacı vardır. Bu da Türkiye dir.
İNGİLTERE FRANSIZ REKABETİ
Fransa nın İngiltere ye kızgınlığı. Bu süreçte İng- Fra. rekabetinde Fransızları kızdıran 3 sebep vardır :
1. Musul- Kerkük meselesinde kendilerine yapılan yanlış
2. Boğazlarda İng. hakimiyeti Fransızları rahatsız etmiştir.
3. Fransa nın Almaya dan bazı talepleri İngilterenin desteklemeyişi, engel olması
FRANSA nın ALMANYA politikasını ve bazı taleplerini İngiltere nin Türkiye politikasını sabote etmiştir. Diğer bir ifadeyle ; Türkiye nin bütünlüğünü kabul eden Ankara Antlaşamasın ı imzalayarak intikam almıştır.
ANKARA ANTLAŞAMASI ile ;
Türkiye bir tarafta Antep ve Adana yı toprak olarak kazanmış İskenderun Sancağında Türkçeyi resmi dil olarak kabul etmiştir.Diğer taraftan Ank. Hükümetine silah ve cephane temini Moskova ya bağımlılıktan kurtulmuştur. Bundan sonra Fransa ve İtalya da Türkiye ye silah satar hale gelmiştir.
Son olarak ekeonomik değeri Ank.ya katkı olmuştur.( Çukurova, Antep ve diğer bölgeler )
Bu antlaşma ile Ank. büyük bir siyasi değer elde etmiştir. İng.-Fra. İttifakını parçalamış ve Ank.’nın moralini yükseltmiştir.
MOSKOVA İLE İLİŞKİLER
Bolşevik ihtilali Türkler için olumlu bir gelişmedir. Bu bağlamda Moskova ile ilişkiler dostluk çerçevesinde devam etmiştir. Fakat silahaların gölgesinde ilereleyen dostluktur. 2 heyet gönderiliyor.
1. Bekir Sami bey Heyeti ( başarısız)
2. Ali fuat Paşa Hyeti
Her 2 side Moskova ya Misak-ı milli yi kabul ettirmeye gayret etmişlerdir. Bu heyetler Moskova rejimine misak-ı milli kapsamında Kars- Ardahan- Batum u Türk devleti olarak tanımasını istiyor. Bolşevik kabul etmiyor. Bunun karşılığında Van- Muş-Bitlis i istiyorlar. Bunun üzerine Kazım Karabekir Paşa 2 harekat yapmıştır :
1.Askeri Harekât( Ekim 1920)
Hedefinde Kars vardır. Bu harekat neticesinde Osmanlı ordularının ayakta kalan tek ordusu K.Karabekir ayakta tutmayı başarır. Gümrü Ant’sı yapılır. Bu ant..ile Ermeniler Anadolu’nun Türk yurdu olduğunu tanımışlardır. Ruslar bunu geri çevirerek bir askeri operasyon yapamamıştır. ; fakat mayıs 1918 de Gürcistan-Ermenistan-Azerbaycan bağımsız olmuşlardır. Bu bağımsızlık kısa sürmüştür.Azerbaycan ( 28 nisan 1920) Ermenistan (2 Aralık1920) Gürcistan(mart 1921) Sovyet Kızıl ordu işgaline girerek bağımsızlıkları sona ermiştir.
2.Askeri Harekât
Ardahan- Artvin-Batum yöresine yapılmıştır.Şubat mart döneminde Türk askeri girmiştir. Sovyetler uzlaşma yapmaya mecbur bırakılmıştır. Bunun sonucunda Moskova Ant.(16 Mart 1921) imzalanmıştır.
Sonuçları=>
1.Sovyetler TBMM hükümetini tanımıştır
2. Kapitülasyonlar reddedilmiştir.
3. Sovyetler kendi topraklarında Türk karşıtı faaliyetlere izin vermemeyi kabul etmiştir.
4. Komünist rejim Türkiye ile ilişkilerini mecburiyetin getirmiş olduğu bir anlayışla sürdürüyor.
Kars Antlaşması (13 Ekim 1921)




Yazan: Kezban Güzel